Έχει την αρχή της στην Παλαιά Διαθήκη. Η μίτρα θεωρείται έμβλημα του επισκοπικού βαθμού στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Το σχέδιό της (του κλειστού στέμματος με σταυρό) βασίζεται στο στέμμα των Αυτοκρατόρων της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο αρχικός της συμβολισμός ήταν το ακάνθινο στεφάνι, το οποίο φόρεσε ο Χριστός πριν τη Σταύρωση. Συμβολίζει όμως και το βασιλικό αξίωμα του Κυρίου, με την έννοια ότι ο αρχιερέας που την φοράει είναι η ζώσα εικόνα του Χριστού μέσα στην Εκκλησία. Ή χρήση της επεκτάθηκε μετά τον 16ο αιώνα.